مفهوم رفتار شهروندی

مفهوم رفتار شهروندي:

مفهوم رفتار شهروندي را براي اولين بار توسط باتمن و اورگان در اوايل دهه 1980 ميلادي به دنياي علم ارائه شد. تحقيقات اوليه‌اي که در زمينهٔ ي رفتار شهروندي سازماني انجام گرفت بيشتر براي شناسايي مسئوليت‌ها و يا رفتارهايي بود که کارکنان در سازمان بروز مي‌دادند اما اغلب ناديده گرفته مي‌شد.

رفتار شهروندي عبارت است از مجموعه رفتارهاي داوطلبانه و اختياري که بخشي از وظايف رسمي فرد نبوده اما با اين‌ وجود توسط آنان انجام و باعث بهبود مؤثر در وظايف و نقش‌هاي سازمان مي‌شوند.

اورگان 1998 معتقد است که رفتار شهروندي سازماني را رفتاري خودجوش و آگاهانه مي‌داند که به طور مستقيم و توسط سيستم پاداش ‌دهي رسمي سازماني تقويت نشده اما درمجموع اثربخش سازماني ارتقا داده است و در صورت عدم انجام آن نيز تنبيهي به دنبال نخواهد داشت ولي ازآنجايي‌که رفتار شهروندي به عنوان منبع تعاملات رفتاري اجتماعي است و کارکنان با بروز رفتار شهروندي پاداش ارزشمندي را دريافت مي‌نمايند و موجب افزايش سطح رفتار شهروندي سازمان مي‌شوند.

کاتز و کاهن (1960) رفتارهاي شهروندي را به عنوان روغن‌کاري ماشين اجتماعي سازمان تعبير مي‌نمايند؛ که با تعاملات مثبت مشارکت کارکنان در راستاي انجام امور موجب به حداقل رساندن سطح تعارض فردي و کمک به ديگران در رابطه با مشکلات کاري آنان گرديده تا سازمان با همکاري و همدلي کارکنان خود به اهداف مورد نظر دست يابد.

لي پين و جانسون 2002 رفتار شهروندي سازماني را تحت عنوان تمايل به تشريک‌مساعي و مفيد بود در محيط‌هاي سازماني تعريف کرده‌اند.

ويژگي‌هاي رفتار شهروندي عبارتند از:

  1. يک حس دروني و خودجوش و آگاهانه است
  2. وابسته به پاداش‌ها نيست و به طور غيررسمي است و در شرح شغل وجود ندارد.
  3. در بلندمدت استمرار اين‌گونه رفتارها موجب افزايش کارايي و اثربخشي سازمان مي‌شود.
  4. رفتار شهروندي موجب افزايش همدلي و مشارکت کارکنان مي‌گردد.
  5. موجب رضايت شغلي افراد مي‌گردد.
  6. در صورت عدم انجام رفتارها شهروندي مورد مؤاخذه قرار نمي‌گيرند.
  7. اين رفتارها در راستاي حفظ انواع منابع سازمان صورت مي‌گيرند.

 

 

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme